‘Kirayı Elden Ödedim’ Diyen Yandı!
Kira anlaşmazlıklarında sıkça duyulan “Ev sahibi öyle istedi, ben de elden ödedim” savunmasına Yargıtay’dan dikkat çeken bir uyarı geldi. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira sözleşmesinde ödeme yönteminin banka olarak belirlendiği durumlarda, kiracının “elden ödeme yaptım” iddiasını tanıkla ispatlayamayacağını; ödemeyi kesin delillerle ortaya koymak zorunda olduğunu vurguladı. Bu nedenle tanık anlatımlarına dayanılarak verilen yerel mahkeme kararı bozuldu.
Karara konu olay Eskişehir’de yaşandı. Taraflar arasında 20 Eylül 2022 tarihinde kira sözleşmesi imzalandı. Sözleşmede kira bedelinin banka aracılığıyla ödeneceği açıkça yazıldı. Ancak kiracı, kira bedellerini düzenli şekilde elden verdiğini, hatta ev sahibinin her ay işyerine gelip kirayı bizzat aldığını öne sürdü. Kiracı, bir ödemenin de ev sahibinin yanına gidilerek elden yapıldığını iddia etti.
Bir süre sonra ev sahibi, bazı aylara ait kira bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek kiracı hakkında icra takibi başlattı. Kiracı ise borcu olmadığını, söz konusu kira bedellerini elden ödediğini savundu. İcra takibine konu edilen ocak, şubat, mart, nisan ve mayıs aylarına ilişkin kira borçlarının ödendiğinin tespiti için mahkemeye başvurdu. Ev sahibi tarafı ise “elden ödeme” iddiasını kabul etmeyerek, kiraların ödenmediğini bildirdi.
Yerel mahkeme tanıkla kabul etti
Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesi, kiracının iddialarını destekleyen beyanlara dayanarak, ev sahibinin kira bedellerini kiracının işyerine giderek elden aldığı sonucuna vardı. Mahkeme ayrıca, haziran ayı kirası için kiracının PTT kanalıyla ödeme yapmak istediğini; ancak bu ödemenin de kabul edilmediğini değerlendirdi. Bu gerekçelerle karar, kiracı lehine kuruldu.
Adalet Bakanlığı “kanun yararına” temyize gitti
Dosya bu kez Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına temyiz istemiyle Yargıtay’a taşındı. Yargıtay, kira ilişkilerinde temel kuralı hatırlattı:
Kira ilişkisinin varlığını ve kiranın miktarını ispat yükü kural olarak kiraya verene, Kira bedelinin ödendiğini ispat yükü ise kiracıya aittir.
Yargıtay’a göre, yıllık kira bedeli “senetle ispat” sınırının üzerindeyse, ödeme iddiası kesin delille kanıtlanmalıdır. Dahası, taraflar arasında yazılı bir sözleşme varken, 6100 sayılı HMK’nın 201. maddesindeki “senede karşı tanıkla ispat yasağı” gereğince, “kira ödendi” iddiası için tanık dinlenemez.
Karar bozuldu, dosya geri gönderildi
Bu gerekçelerle Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin tanık beyanlarına dayanarak hüküm kurmasını yasaya aykırı buldu. Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına temyiz istemi kabul edildi; karar bozuldu ve dosya yeniden değerlendirilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderildi.
