İstanbul Barajları %30’a Dayandı: Yağışlar Yetiyor mu, Asıl Risk Nerede?
İstanbul’a içme suyu sağlayan barajların ortalama doluluk oranı, son günlerde etkili olan yağışların ardından yükselişini sürdürdü ve %30,25 seviyesine çıktı. Ancak artışa rağmen oran, son 10 yılın aynı dönemine göre en düşük ikinci seviye olarak kayda geçti. Bu durum, “Yağmur yağınca sorun bitti mi?” sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Barajlar yükselişte: 1 ayda dikkat çeken toparlanma
İSKİ verilerine göre barajlarda doluluk 7 Aralık’ta %17,12’ye kadar gerilemişti. Yağışlarla birlikte oran yaklaşık bir ayda 11,48 puan artarak %30,25 seviyesine ulaştı. Yılbaşından bugüne baraj havzalarına düşen yağış miktarı ise 145,1 milimetre olarak ölçüldü.
Hangi baraj ne durumda?
Güncel ölçümlere göre İstanbul’a su sağlayan barajlardaki doluluk oranları şöyle sıralandı:
Elmalı: %84,93 Darlık: %49,19 Ömerli: %44,28 Istrancalar: %56,78 Pabuçdere: %9,23 Kazandere: %7,13 Terkos: %18,24 Sazlıdere: %17,78 Büyükçekmece: %21,16 Alibey: %24,63
Bu tablo, bazı barajlarda toparlanmanın hissedildiğini, ancak özellikle düşük seviyedeki barajlarda riskin sürdüğünü gösteriyor.
Su “stok”u ne kadar? Rakamlar netleşti
Baraj ve göletlerin toplam biriktirme hacmi 868 milyon 683 bin metreküp seviyesinde bulunurken, mevcut su miktarı 262,55 milyon metreküp olarak hesaplandı. Ayrıca şehir dışı kaynaklardan bu yıl Melen’den 63,42 milyon, Yeşilçay’dan 26,71 milyon metreküp olmak üzere toplam 90,13 milyon metreküp su alındı.
Dün ne kadar su tüketildi?
İstanbul’da dün 3 milyon 118 bin metreküp su tüketildi. Şehre verilen suyun 3 milyon 50 bin metreküpü regülatörlerden, 68 bin metreküpü barajlardan temin edildi. Uzmanlar, doluluk artsa bile tüketim hızının yüksek seyrettiğine dikkat çekiyor.
10 yıllık kıyas: Bu seviye neden düşündürüyor?
İSKİ istatistiklerine göre 2 Şubat tarihli doluluk oranları yıllara göre büyük dalgalanma gösterdi. Örneğin 2016’da %75,82, 2024’te %71,81, 2025’te %52,8 iken 2026’da %30,25 olarak kaydedildi. Doluluk oranındaki bu fark, yağış rejimindeki değişim ve tüketim baskısının birlikte okunması gerektiğine işaret ediyor.
“Asıl mesele yağış değil, tüketim” uyarısı
Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Levent Kurnaz, tartışmanın yalnızca “yağmur yağdı mı?” ekseninde yürütülmesinin yanıltıcı olduğunu vurgulayarak, İstanbul’da temel problemin aşırı su tüketimi olduğunu dile getirdi. Kurnaz’a göre tasarruf mesajlarının yalnızca kurak dönemde değil, yılın tamamına yayılan kalıcı bir alışkanlığa dönüşmesi gerekiyor.
Su kesintisi gibi yöntemlerin ise bazen ters etki yaratıp insanların su depolamasına yol açabildiği, bu nedenle beklenen verimi vermediği belirtiliyor. Uzmanlar, insanları daha az su kullanmaya yöneltecek sistemli teşviklerin daha kalıcı sonuç üretebileceğini değerlendiriyor.
İklim değişikliği etkisi: “Uzun vadede su daha kıymetli olacak”
Kurnaz, iklim değişikliğinin sürmesi halinde su kaynaklarının azalmasının kaçınılmaz olduğuna dikkat çekerek, bu yılın oldukça kurak geçtiğini ve uzun vadede İstanbul’a ulaşan su miktarının azalma eğiliminde olacağını ifade ediyor.
