Kriz AVM Yatırımını Durdurdu: Yeni Merkez Yerine Satın Alma ve Dönüşüm!
Türkiye’de alışveriş merkezi (AVM) yatırımlarında uzun süredir devam eden büyüme ivmesi, ekonomik koşulların ağırlaşmasıyla birlikte yerini durgunluğa bıraktı. Artan maliyetler ve düşen satın alma gücü nedeniyle hem mağazalar hem de AVM işletmeleri zor bir dönemden geçerken, yeni AVM projelerinin önemli bir bölümünün askıya alındığı ifade ediliyor.
Sektör değerlendirmelerine göre, ekonomik kriz özellikle kiracı tarafında baskıyı artırdı. AVM’lerde bazı mağazaların ziyaretçi trafiğine rağmen satışların istenen seviyeye çıkmaması, maliyetlerin yükselmesiyle birleşince işletmelerin sürdürülebilirliği zayıfladı. Bu süreçte bazı mağazalar küçülmeye giderken, ayakta kalmakta zorlanan işletmelerin ise kepenk kapattığı belirtiliyor.
Öte yandan, sektördeki dalgalanmanın yalnızca mağaza tarafıyla sınırlı olmadığına dikkat çekiliyor. Uzun yıllardır faaliyet gösteren kimi köklü AVM’lerin kapandığı, bazı merkezlerin ise yatırımcı değiştirmeye başladığı öne sürülüyor. Bu tablo, AVM’lerin “yeni yatırım” döneminden çıkıp “yeniden yapılandırma” dönemine girdiği yorumlarını güçlendiriyor.
Sektör temsilcileri, önümüzdeki birkaç yılın ana eğiliminin sıfırdan inşaat yapmak yerine mevcut AVM’leri satın alıp dönüştürmek olacağını vurguluyor. Buna göre yatırımcıların önceliği, daha düşük riskle ilerleyebilecekleri, geri dönüş belirsizliğini azaltan modeller olacak. Bu yaklaşımın, özellikle atıl durumda kalan veya performansı düşen AVM’leri yeniden değerlendirme hamlelerini artırması bekleniyor.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ece Türkiye Genel Müdürü ve Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Nuri Şapkacı da, yeni AVM yatırımlarına yönelik iştahın zayıfladığına işaret etti. Şapkacı, yatırımcıların riskleri minimumda tutan seçeneklere yöneldiğini belirterek, inşa etmek yerine satın alma ve dönüşüm odaklı bir trendin öne çıktığını dile getirdi. Şapkacı ayrıca, “Yeni AVM yatırımı için ortam henüz uygun değil” değerlendirmesinde bulundu.
Sektör kulislerinde, önümüzdeki beş yıl içinde AVM’lerde el değiştirme ve dönüşüm uygulamalarının daha görünür hale geleceği konuşuluyor. Uzmanlar, bu dönemde AVM yönetimlerinin de yeni ekonomik koşullara uyum sağlayacak stratejiler geliştirmesinin kritik olacağını belirtiyor.
Yaşanan gelişmeler, Türkiye’de AVM sektöründe yeni bir faza geçildiğine işaret ederken; “yeni AVM” söyleminin yerini “mevcut AVM’yi yeniden canlandırma” yaklaşımının aldığı değerlendiriliyor. Bu dönüşümün, hem yatırımcı davranışlarını hem de perakende dinamiklerini önümüzdeki dönemde daha belirgin şekilde etkilemesi bekleniyor.
