Tahran’da Sığınak İddiası: Hamaney Nerede?
İran’da 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin hızlı değer kaybı ve derinleşen ekonomik sıkıntılarla Tahran Büyük Çarşı çevresinde başlayan eylemler, kısa sürede ülke geneline yayıldı. Analizlerde protestoların Tahran’la sınırlı kalmayıp farklı kentlere taşındığı, sürece esnaf ve öğrencilerin de dahil olduğu vurgulanıyor.
Ancak asıl tartışma, protestolara ilişkin can kaybı ve gözaltı bilançosunda yaşanıyor. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı HRANA, son güncellemesinde ölü sayısının 5 bin 137’ye, gözaltı sayısının ise 27 bin 797’ye yükseldiğini ileri sürdü.
Öte yandan İran’da resmi kaynakların paylaştığı rakamlar farklı: Devlet kurumlarının açıklamalarına dayandırılan bilgilere göre protestolar sürecinde 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Bu tablo, sahadaki doğrulama zorlukları ve tarafların farklı yöntemlerle veri toplaması nedeniyle “gerçek sayı” tartışmasını büyütüyor.
İnternet kısıtlamaları ve bilgi akışı: Görünenin arkasında ne var?
Protestoların şiddetlendiği günlerde ülkede internet erişimine yönelik kısıtlamalar gündeme gelmiş, zamanla erişimin kademeli olarak açıldığına dair haberler de çıkmıştı.
Bu tür kısıtlamalar, hem protestoların yayılımını hem de ölen–yaralanan–gözaltına alınan kişilere dair sağlıklı veri akışını doğrudan etkileyebiliyor. Bu yüzden aynı dönem için farklı kaynaklarda birbirinden oldukça uzak rakamlar görülmesi şaşırtıcı bulunmuyor.
Hamaney için “yer altına geçti” iddiası: Tünellerle bağlı güçlendirilmiş alan
Gündemi asıl hareketlendiren başlık ise İran’ın dini lideri Ali Hamaney hakkında ortaya atılan iddia oldu. Iran International, hükümete yakın iki kaynağa dayandırdığı haberinde, Hamaney’in olası bir ABD saldırısı riskinin arttığı değerlendirmesi sonrasında Tahran’da özel bir yeraltı sığınağına geçtiğini öne sürdü. Haberde, tesisin birbirine bağlı tünelleri bulunan güçlendirilmiş bir alan olarak tanımlandığı aktarıldı.
Ayrıca aynı iddiaya göre Hamaney’in oğlu Mesud (Masoud) Hamaney’in, liderlik ofisinin günlük işleyişinde daha görünür bir rol üstlenerek yürütme organlarıyla iletişimde “ana kanal” haline geldiği ileri sürüldü.
Bu bilgiler bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil; ancak iddia kısa sürede uluslararası basında da yankı buldu.
“Abartılı ölü sayısı” polemiği de büyüyor
Protestolardaki can kaybına dair tartışmalar sürerken, İran yönetimi bazı uluslararası iddialara da sert tepki veriyor. Son olarak İran, bir yayın organında yer alan “çok daha yüksek ölüm sayıları” iddiasını yalanladığını duyurdu.
Bu da önümüzdeki günlerde hem resmi açıklamalar hem de hak örgütlerinin raporları üzerinden rakam savaşlarının devam edebileceğine işaret ediyor.
