Trump’tan İran mesajı: “Yardım yolda” çıkışıyla gerilim tırmanıyor mu?
ABD Başkanı Donald Trump, İran’da 28 Aralık 2025’te başlayıp ülke geneline yayılan protestolara ilişkin yaptığı açıklamalarla dikkat çekti. Detroit’te ekonomi başlıklı bir konuşma yapan Trump, gösterilerde çok sayıda kişinin hayatını kaybettiğini öne sürerek İran yönetimine sert sözlerle yüklendi ve protestoculara yönelik ifadeleriyle yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Trump, konuşmasının ilgili bölümünde gün içinde sosyal medya hesabından paylaştığı mesajı da tekrarladı. İran’daki eylemlerin seyrine dair değerlendirmelerde bulunan ABD Başkanı, “İranlı vatanseverlere” seslendiğini belirterek protestoların sürmesini istediğini ifade etti. Ayrıca protestocuların kendilerini istismar ettiğini iddia ettiği kişi ve grupların isimlerini kayıt altına almaları gerektiğini savundu.
“Toplantıları iptal ettim” dedi, İran’a yönelik baskıyı hatırlattı
Trump, protestocuların “anlamsızca öldürülmesi” durana kadar İranlı yetkililerle yapılacak görüşmeleri iptal ettiğini ileri sürdü. Açıklamasında, “Göstericilere tek söylediğim şey, yardım yolda” ifadesini kullanan Trump, bu sözleriyle Washington’un İran’daki gelişmeleri yakından izlediği mesajını verdi.
İran’la ticaret yapan ülkelere ek gümrük vergileri getirdiklerini de hatırlatan Trump, söz konusu uygulamanın “bugün yürürlüğe girdiğini” söyledi. Bu çıkış, ABD’nin İran’a yönelik ekonomik baskı araçlarını gündemde tutmaya devam ettiği şeklinde yorumlandı.
Trump, İran yönetimini hedef alarak, mevcut yönetim iş başına gelmeden önce İran’ın “harika bir ülke” olduğunu iddia etti; ardından ülkenin “bozulduğunu” savundu. “Şu an her şey çok kırılgan” sözleriyle de İran’daki siyasi ve toplumsal atmosferin hassas bir döneme girdiğini dile getirdi.
İran’da protestolar nasıl başladı?
İran’daki protestoların, 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın başlattığı eylemlerle alevlendiği belirtiliyor. Kısa sürede birçok kente yayılan gösterilerde, şiddet olayları ve polis müdahalesinin arttığına yönelik iddialar da kamuoyuna yansıdı.
Yetkililerden ölü ve yaralı sayısına ilişkin resmi bir açıklama gelmedi. Ancak İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 13 Ocak’ta yayımladığı ve protestoların 16. gününü kapsadığı raporda; aralarında 9’u 18 yaşın altında olmak üzere toplam 664 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 721 kişinin de gözaltına alındığını öne sürdü. HRANA’nın iddiasına göre hayatını kaybedenler arasında 133 emniyet görevlisi ile 1 savcı da bulunuyor.
Öte yandan protestolarda şiddetin tırmandığı ve müdahalenin arttığı iddialarıyla birlikte, 9 Ocak’ta ülke genelinde internetin kesildiği belirtildi. İnternet kesintisi, hem sahadan bilgi akışını sınırlayan hem de protestoların organizasyonunu etkileyen kritik bir gelişme olarak öne çıktı.
Sözler yeni bir tartışma başlatabilir
Trump’ın protestolara ilişkin açıklamaları, ABD’nin İran’daki iç gelişmelere yaklaşımı konusunda yeniden tartışma yaratabilecek nitelikte görülüyor. Özellikle “yardım yolda” ifadesi ve İran’la ticaret yapan ülkelere ek vergi vurgusu, Washington’un baskı politikasının süreceği mesajı olarak değerlendiriliyor. İran’daki protestoların seyri ve resmi makamların atacağı adımlar ise önümüzdeki günlerde gündemin belirleyici başlıklarından biri olmaya aday.
