Hazırlanın: Ay Görevinin En Kritik Adımı Kapıda!
İnsanlığın Ay’a son ayak basışının üzerinden yarım asırdan fazla zaman geçti. Apollo görevleri, bir döneme damga vuran kısa ama etkisi uzun bir keşif rüzgârı estirmişti. Şimdi ise NASA, Artemis programı ile “tek seferlik” ziyaretlerin ötesine geçip Ay çevresinde sürdürülebilir bir araştırma düzeni kurmayı amaçlıyor. Bu planın merkezinde, Ay yörüngesinde kurulması hedeflenen Gateway (Ay uzay istasyonu) ve Ay’ın özellikle Güney Kutbu bölgesine odaklanan yeni nesil iniş senaryoları yer alıyor.
Apollo’nun mirası, Artemis’in iddiası
1969’da Neil Armstrong’un Ay yüzeyindeki ilk adımı, sadece bir teknoloji başarısı değil, aynı zamanda dünya çapında bir ilham dalgasıydı. Apollo programı boyunca Ay’a altı kez iniş yapıldı; görevlerden getirilen örnekler, aradan geçen on yıllara rağmen bilim insanlarına hâlâ yeni ipuçları sunuyor.
Artemis ise “Apollo’nun tekrarı” olma iddiasında değil. NASA’nın hedefi; uzun süreli görevleri mümkün kılacak sistemleri, astronotların derin uzay koşullarında güvenli şekilde çalışabileceği altyapıları ve gelecekte Mars yolculuğuna aktarılabilecek operasyon deneyimini adım adım inşa etmek.
Yol haritasının ilk büyük eşiği: Artemis II (Şubat 2026)
Fotoğraf:TRT HABER
Fotoğraf:TRT HABER
Programın heyecanı, özellikle Artemis II ile yeniden yükseliyor. NASA’nın Artemis II için verdiği bilgiye göre görev, “en erken 6 Şubat 2026” tarihinden itibaren hedefleniyor. Uçuşta dört astronot, Orion uzay aracıyla Ay’a doğru ilerleyip Ay’ın çevresinden serbest dönüş (free-return) rotası ile Dünya’ya geri dönecek; yani bu görev iniş içermeyecek, ancak mürettebatlı sistemlerin “gerçek” derin uzay testini yapacak.
Bu uçuşun sembolik tarafı da güçlü: Artemis II ekibi, Ay’a doğru yol alan en çeşitli ekiplerden biri olarak öne çıkıyor. Basına yansıyan bilgilerde bu görevin yaklaşık 10 gün sürmesi ve Orion’un dönüşte yüksek hızla atmosfere giriş testlerini de içermesi bekleniyor.
“Ay’a iniş” ne zaman? Artemis III ve takvim gerçeği
Kamuoyunda Artemis III, Güney Kutbu bölgesine yapılacak tarihi inişin adı olarak anılıyor. NASA’nın Artemis III sayfası, misyonun Ay’ın Güney Kutbu bölgesine insanlı dönüş hedefini vurguluyor; ancak takvimin, teknik hazırlıklar ve iniş sistemlerindeki gelişmelere göre değişebildiği görülüyor.
Nitekim güncel değerlendirmelerde, iniş hedefinin “2028 ve sonrası” olabileceği de konuşuluyor.
Gateway: Ay yörüngesinde “ara durak” fikri
Artemis’in en kritik farklarından biri, Ay çevresinde kalıcı operasyonu mümkün kılacak Gateway planı. NASA, Artemis IV’ün Gateway’in inşası ve ilk büyük parçalarının Ay yörüngesinde bir araya getirilmesi gibi karmaşık bir “çoklu buluşma-doklama” düzeniyle ilerleyeceğini anlatıyor.
NASA’nın 2024 tarihli resmi güncellemesinde ise Artemis IV’ün 2028 hedefiyle anıldığı görülüyor.
Bu dönüşü mümkün kılan omurga: SLS + Orion
Artemis I, sistemlerin temel provasını yaptı: 16 Kasım 2022’de fırlatılan Orion, yaklaşık 25 gün süren görev sonunda Aralık 2022’de başarılı şekilde Dünya’ya döndü.
Artemis II ile birlikte aynı mimari, bu kez mürettebatla test edilecek: SLS roketi fırlatacak, Orion derin uzay seyri ve güvenli geri dönüşün “insanlı” sınavını verecek.
Neden Güney Kutbu?
Ay’ın ekvator kuşağı daha önce ziyaret edildi. Güney Kutbu ise bilimsel ve stratejik açıdan daha “vaatkâr” görülüyor: bazı kraterlerin sürekli gölgede kalması nedeniyle su buzu barındırma ihtimali, gelecekte yaşam destek ve yakıt üretimi gibi kritik senaryoları mümkün kılabilir. Ayrıca yüksek tepelerin uzun süre güneş alabilmesi, enerji planlaması açısından da avantaj sağlayabilir.
Sonuç: Ay, Mars’a giden yolun “provası” olabilir
Artemis’in asıl merakı burada: İnsanlığın Ay’a dönüşü, yalnızca bir “nostalji” değil; derin uzayda kalıcı kalabilmenin, istasyon kurabilmenin ve daha uzak hedeflere hazırlanabilmenin somut testi. Şubat 2026’daki Artemis II başarılı olursa, Ay artık kısa bir ziyaret noktası değil; uzun vadeli bir çalışma alanı olarak yeniden gündemin merkezine oturacak.
