6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde Yalova’dan bölgeye giden Mahalle Afet Gönüllüleri Derneği üyesi Muhittin Mert yaşadıklarını anlattı. 1954 Yalova doğumlu olan ve 1999 Marmara Depremi’ni de birebir yaşamış olan gönüllü, hem sahadaki zorlukları hem de afet bilincinin önemini vurguladı.
Deprem gecesi uyanık olduğunu ve televizyon izlediğini belirten gönüllü, sarsıntının hemen ardından Yalova’daki ekiplerin hızla organize olduğunu söyledi. O dönem dernek başkanlığını Sabri Karaçamlı’nın yaptığını, şu anda ise Bülent Kemalmaz’ın görevde olduğunu ifade eden gönüllü, Yalova genelinde 8 mahalle ve ilçeler dahil olmak üzere 15 konteynerleri ve acil müdahale ekipleri bulunduğunu aktardı.
6 şubat depreminden hemen sonra WhatsApp grupları üzerinden hızla haberleşildiğini belirten gönüllü, AFAD koordinasyonuyla hareket ettiklerini ve derneğin 2002 yılından bu yana Yalova’da faaliyet gösterdiğini hatırlattı. İlk etapta Malatya’ya yönlendirildiklerini, ancak uçaktayken Kahramanmaraş’ta meydana gelen ikinci büyük deprem nedeniyle planın değiştiğini anlattı.
“Malatya’ya inemedik, Kayseri’ye indik. Oradan Kahramanmaraş’a otobüsle geçtik. Yolculuk sırasında öyle bir artçı oldu ki, otobüs devrilecek sandık” diyen gönüllü, bölgeye varır varmaz APAT Koordinasyon Merkezi tarafından enkazlara yönlendirildiklerini söyledi.
Yaklaşık 38 kişilik bir ekiple Kahramanmaraş’a gittiklerini belirten gönüllü, Yalova Mahalli Afet Gönüllüleri’nin K-77 Arama Kurtarma Derneği ile birlikte çalıştığını ifade etti. Hava koşullarının son derece ağır olduğunu vurgulayan gönüllü, “Eksi 12, eksi 16 dereceydi. Kar, yağmur, soğuk… Çalışma şartları inanılmaz zordu” dedi.
Ekiplerin enkazlarda büyük risk altında çalıştığını belirten gönüllü, yüksek katlı bir binada yaşadıkları tehlikeli bir anı da paylaştı. “Arkadaşımız Abdullah Karayaka kazmayı vurduğu anda kıvılcım çıktı. Elektrik vardı. Hemen geri çekildik, polisi uyardık. Yaklaşık bir saat sonra tekrar çalışmaya başladık” sözleriyle yaşanan tehlikeyi aktardı.
Sahadaki en büyük eksikliğin mahalle afet gönüllülerinin yeterli sayıda olmaması olduğunu vurgulayan gönüllü, “Mahalle afet gönüllüsü demek, felakete ilk müdahalenin mahallede yapılması demek. Bizim Yalova’da hafif arama kurtarma ve 30 kişilik acil müdahale ekibimiz var ama keşke 30 değil 300 kişi olabilsek” dedi.
Deprem dönüşü büyük bir ilgiyle karşılaştıklarını ifade eden gönüllü, yaklaşık 500 kişinin gönüllü olmak için başvurduğunu ancak zamanla bu ilginin azaldığını söyledi. “Başta salonlara sığmadık, sonra ilgi giderek düştü” dedi.
Yalova’da bugün Gazipaşa Caddesi’nde AFAD organizasyonuyla bir anma programı düzenlediklerini belirten gönüllü, 17 Ağustos anmalarını da her yıl düzenli olarak yaptıklarını ifade etti.
Deprem gecesi evden çıkarken eşinin ve çocuklarının uyuduğunu söyleyen gönüllü, “Ben 1999’u da yaşamış biriyim. O gece Yalova’dan çıkarken hissettiğim sorumluluğu anlatmak zor” diyerek sözlerini tamamladı.
“6 Şubat Gecesi Bir Saniye Bile Düşünmedik”
Mahalle Afet Gönüllüleri Derneği üyesi Muhittin Mert, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde Yalova’dan bölgeye giden ekipte yer aldı. 1954 Yalova doğumlu olan Mert, hem 1999 Marmara Depremi’ni hem de 6 Şubat depremlerini sahada yaşayan gönüllülerden biri olarak yaşadıklarını anlattı.
Deprem gecesi televizyon izlediğini söyleyen Muhittin Mert, sarsıntının hemen ardından harekete geçtiklerini belirtti. “TV izliyordum. Depremi öğrenir öğrenmez ekiplerimizle iletişime geçtik” diyen Mert, o dönem dernek başkanlığı yapan Sabri Karaçamlı’nın talimatlarıyla 38 kişilik bir ekiple Yalova’dan yola çıkarak Malatya’ya yönlendirildiklerini ifade etti.
İlk yönlendirmenin Malatya olduğunu anlatan Mert, yolculuk sırasında planların değiştiğini belirtti:
“Uçağa bindik, ancak Kahramanmaraş’ta ikinci büyük depremin olduğu anons edildi. Malatya’ya inemedik, Kayseri’ye indik. Oradan otobüsle Kahramanmaraş’a geçtik. Yolculuk sırasında yaşanan artçıda otobüs devrilecek sandık.”
Enkaz Başında İlk Saatler: Soğuk ve Hayat Mücadelesi
Kahramanmaraş’a vardıklarında AFAD Koordinasyon Merkezi tarafından doğrudan enkazlara yönlendirildiklerini belirten Mert, hava koşullarının çok ağır olduğunu söyledi:
“Eksi 12, eksi 16 derece… Kar ve yağmur vardı. Donarak ama vazgeçmeden çalıştık.”
Yalova Mahalli Afet Gönüllüleri’nin K-77 Arama Kurtarma Derneği ile birlikte çalıştığını aktardı.Enkaz çalışmaları sırasında ciddi bir tehlike atlattıklarını söyleyen Mert, yaşadıkları olayı şu sözlerle anlattı:
“Yüksek katlı bir binadaydık. Arkadaşımız Abdullah Karayaka kazmayı vurduğu anda kıvılcım çıktı. Elektrik vardı. Hemen geri çekildik, polisi bilgilendirdik. Yaklaşık bir saat sonra yeniden çalışmaya başladık.”
En Büyük Eksiklik: Mahalle Afet Gönüllülerinin Azlığı
Sahada gördükleri en büyük sorunun mahalle afet gönüllülerinin yetersizliği olduğunu vurgulayan Muhittin Mert, afetlere ilk müdahalenin mahallede başlaması gerektiğini söyledi:
“Mahalle afet gönüllüsü demek, felaket anında ilk müdahaleyi yapabilecek insan demek. Yalova’da hafif arama kurtarma ve 30 kişilik acil müdahale ekibimiz var ama keşke 30 değil 300 kişi olabilsek.”
Deprem Sonrası İlgi Azaldı
Deprem dönüşünde gönüllü olmak isteyen çok sayıda vatandaşın başvurduğunu belirten Mert, zamanla bu ilginin düştüğünü ifade etti:
“Başta yaklaşık 500 kişi başvurdu. Salonlara sığmadık. Ancak zaman geçtikçe ilgi azaldı. Oysa afet bilinci sürekli diri tutulmalı.”
Sürdürülebilir dayanıklılık: Afet öncesi hazırlık kültürü
Mahalle afet gönüllülüğü yalnızca afet anını değil, afet öncesi hazırlığı da güçlendiriyor. Tatbikatlar, risk farkındalığı, aile afet planı oluşturma, ev içi güvenlik önlemleri gibi konular yaygınlaştıkça mahallelerin "dayanıklılık seviyesi" artıyor. Böylece afet anında daha az paník, daha çok doğru karar mekanizması devreye girebiliyor.
Yalova’da 8 mahalle ve ilçeler dahil olmak üzere toplam 15 konteyner ve aktif acil müdahale ekipleri bulunduğunu aktaran Mert, AFAD koordinasyonunda hareket ettiklerini söyledi. 2002 yılından bu yana Yalova’da faaliyet gösteren Mahalle Afet Gönüllüleri Derneği’nin, afet anında hızlıca organize olduğunu vurguladı.
Deprem Gerçeği: Türkiye Bir Deprem Ülkesi
İHH Arama Kurtarma ekibinden Mustafa Kaya 'da "Türkiye, aktif fay hatları üzerinde yer alıyor. Depremlerin ne zaman olacağını bilmiyoruz, ancak olacağı kesin olan doğal afetler arasında yer alıyor. Bu nedenle depremle mücadele yalnızca afet anında değil, afet öncesi hazırlık sürecinde başlıyor" dedi.
ÖZLEM KÖŞKER
SAMET ÖZTÜRK